على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

759

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پيشان ( peyc n ) ا ص پ . نهايت انتهاى پيشانى . و دور تر از همه . و بهترين طرف پارچه و بهترين سر آن كه به مشترى نموده مىشود . پيشان ( peyc n ) پ . ا ج . پيش يعنى سابقين و پيشينيان . پيش‌انداز ( peyc - and z ) ا . پ . آنچه از مرصع و مرواريد ساخته و زنان از گردن آويخته در پيش سينه اندازند . و پارچه‌اى كه در وقت طعام خوردن به روى زانو گسترانند . و هديه و پيش‌كش . پيش‌انديشى ( peyc - andeyci ) ا . پ . پيش‌بينى و پيش‌گوئى . و تقدمة المعرفه . پيشانى ( peyc ni ) ا . ناصيه و جبين . و چهاد و جزء فوقانى صورت از پس رستنگاه موهاى سر تا به ابروها و زلف يعنى موهاى معلق در جلو سر . و پيش و جلو هر چيزى . و گستاخى و بىادبى . و سخت روئى و صلابت و سختى و درشتى . و مواجه و برابر و مقابل و روبرو . و دولت و طالع و بخت . و پيشانى كردن : بىشرمى كردن و گستاخى نمودن . پيشانىبند ( peyc ni - band ) ا . پ . عصابه و آنچه بدان زلفها را بندند . پيشانىدار ( peyc ni - d r ) ص . پ . كار آزموده و حاذق . و دولتمند و بهره‌مند و نيك‌بخت و كامياب . پيشانىگشاده ( peyc ni - goc de ) ص . پ . كسى كه داراى خلوص قلب و درون صاف باشد . پيشاور ( peyc - var ) ا خ . پ . شهرى در هندوستان نزديك بافغانستان كه در تصرف انگليس‌ها مىباشد و داراى 000 ، 98 نفر جمعيت است . پيش‌آونگ ( peyc - vang ) ا . پ . پيشرو گله . و علم و رايت . پيشاهنگ ( peyc - hang ) ا . پ . پيش‌رو لشكر مانند سردار و سرتيب و سرهنگ . و پيش‌رو قافله و كاروان و گله . و چاروائى كه پيش‌پيش رود . و هر حيوانى كه سرگروه و پيشرو نوع خود باشد و پيش قراول و مقدمة الجيش . پيشايگى ( peyc yagi ) م ف . پ . شتابى و تعجيل . و در پيش و در جلو . پيش‌آينده ( peyc - yande ) ص . پ . مخالف . و عايق و مانع . پيشباز ( peyc - b z ) ا . پ . استقبال و استقبال‌كننده . و پيشواز و در جلو كسى قبل از آنكه ورود كند آمدن خواه آن كس مسافر باشد . يا ميهمان . و قسمى از جامه كه جلو آن باز و گشاده باشد . و پيشباز آمدن : استقبال آمدن . و پيشباز كردن : استقبال كردن . پيش‌بند ( peyc - band ) ا . پ . سينه‌بند خواه در انسان باشد و يا اسب و ساير ستور . پيش‌بندى ( peyc - bandi ) ا . پ . تمهيد و مقدمه و جلوگيرى . و پيش‌بينى و پيش‌گوئى و عاقبت‌انديشى . پيش‌بين ( peyc - bin ) ص . پ . عاقبت‌انديش و مآل‌انديش . و خردمند و هوشيار . پيش‌بينى ( peyc - bini ) ا . پ . عاقبت‌انديشى و مآل‌انديشى و دانائى . و پيش بينى كردن : عاقبت‌انديشى كردن و از مآل چيزى خبر دادن . پيشپا ( peyc - p ) ا . پ . گليمى كه در دهليز و يا در جلو در اطاق مىگسترانند . پيشپا ( peyc - p ) و پيش پا افتاده ( peyc - p - oft de ) م ف . پ . بسيار نزديك و گران‌بها و نادر . و بسيار خالص و صميمى . پيشپار ( peyc - p r ) ا . پ . حلوائى كه براى مهمان آورند . و زن بچه انداخته و قابله . پيشپاره ( peyc - p re ) و پيشپارچه ( peyc - p rce ) ا . پ . نوعى از حلواى بسيار نرم كه از آرد و روغن و دوشاب پزند . پيش‌پائى ( peyc - p i ) ا . پ . پيش‌افتادگى و تقدم . پيش‌پيش ( peyc - peyc ) م ف . پ . جلوجلو و پيشاپيش و بسيار جلو و پيش‌پيش رفتگى : تقدم . پيش تخته ( peyc - taxte ) ا . پ . جزوكش و رحل . پشتر ( peyctar ) م ف . پ . نزديك‌تر و جلوتر . پيشترين ( peyctarin ) ص . پ . جلوترين و نزديك‌ترين . پيش‌جنگ ( peyc - jang ) ص . پ . آنكه در جنگ بر ديگران پيشى مىگيرد و آنكه در صف پيشين واقع شده . پيش‌حرف ( pedc - harf ) ص . پ . آنكه سخنش مقدم و غالب باشد . پيشخانه ( peyc - x ne ) ا . پ . رواق و پيشگاه‌خانه و ايوانى كه در مرتبهء دويم ساخته باشند . و چادر و خيمه‌اى كه در مسافرت از پيش فرستند - مقابل پسخانه - . پيش‌خدمت ( peyc - xedmat ) ا . پ . خدمتگارى كه خدمت حضورى سپردهء وى مىباشد . پيش‌خريد ( peyc - xarid ) ا . پ . هر چيزى كه پيشكى خرند يعنى وجه آن را پيشكى دهند . و بيع سلم . پيش‌خور ( peyc - xor ) و پيشخورد ( peyc - xord ) ا . پ . طعامى اندك كه بر سبيل چاشنى خورند . و پيشكى و سلم فروخته يعنى غلهء نارسيده و ميوهء ناپخته و مانند آنها را از پيش فروختن . پيش‌خيز ( peyc - xeyz ) ا . پ . نوكر و خدمتگار .